Doujinshi

Słowo to odnosi się do wydawcy, nie do zawartości

同人 (dōjin) oznacza ludzi, którzy dzielą wspólne zainteresowanie; 誌 (shi) oznacza publikację. Razem, doujinshi to magazyn stworzony przez grupę dla własnych celów. Nic w tym słowie nie precyzuje komiksów, gatunku ani treści — istnieją doujinshi, które są powieściami, zbiorami esejów, albumami sztuki, przewodnikami po grach i notatkami muzycznymi. Cechą definiującą jest to, że żaden wydawca tego nie zlecił i nikt nie musiał tego zatwierdzać.

Sama grupa nazywana jest kręgiem (circle), a krąg może składać się z dwudziestu osób lub jednej osoby używającej nazwy, która brzmi jak dwadzieścia.

Comiket i ekonomia sprzedaży bezpośredniej

Prace są głównie sprzedawane z ręki do ręki na konwentach. Comic Market — Comiket — odbywa się dwa razy w roku w Tokyo Big Sight i jest największym z nich z dużą przewagą: dziesiątki tysięcy kręgów ubiega się o stoliki, a setki tysięcy ludzi uczestniczy w ciągu kilku dni. Kręgi drukują krótkie nakłady samodzielnie, obsługują własne stoiska i zatrzymują pieniądze. Nie ma dystrybutora, zwrotów ani zaliczek.

Comitia to inne wydarzenie warte poznania, ponieważ akceptuje tylko oryginalne prace. Jeśli chcesz zobaczyć scenę doujinshi jako miejsce, gdzie tworzy się nowy materiał, a nie remiksuje, to tam należy szukać.

Oryginalne kontra pochodne

Podział, który tworzy sama kultura, to 創作 (sōsaku, oryginalne) i 二次創作 (nijisōsaku, dosłownie wtórna twórczość — praca oparta na postaciach kogoś innego). Pochodne doujinshi stanowią większą i bardziej widoczną połowę, i istnieją w szarej strefie prawnej: technicznie naruszają prawa autorskie, a właściciele praw w przeważającej większości nie podejmują działań, ponieważ scena funkcjonuje jako bezpłatna promocja, źródło talentów i sposób fandomu na utrzymanie rozgłosu między tomami. Niektórzy wydawcy wpisali tę tolerancję w wyraźne wytyczne dotyczące prac fanowskich. Pozostaje to tolerancja, a nie pozwolenie, a granice są konwencjami, a nie prawem.

Doujinshi dla dorosłych stanowią znaczną i otwarcie uznawaną część rynku, dlatego angielskie słowo czasami niesie ze sobą to skojarzenie. Są one podgatunkiem w ramach kultury, a nie jej opisem.

Dlaczego to ważne, jeśli tworzysz komiksy

Doujinshi to najjaśniejszy działający model self-publishingu: krótkie nakłady, stały termin narzucony datą wydarzenia, bezpośredni kontakt z ludźmi, którzy czytają twoją pracę, i brak “strażnika bramy”. Tam zaczynały się kariery — CLAMP zaczęło jako krąg doujinshi, zanim zaczęło profesjonalnie serializować — a umiejętności, które wymusza, są dokładnie tymi, których potrzebuje również praca komercyjna.

Dwa nawyki warto podkraść, nawet jeśli nigdy niczego nie wydrukujesz. Po pierwsze, termin jest zewnętrzny i niezmienny, co kończy problem nieskończonych poprawek. Po drugie, naturalną jednostką jest ukończony one-shot o długości dwudziestu do czterdziestu stron — wystarczająco mały, by go ukończyć, wystarczająco długi, by być prawdziwą historią.