Doujinshi

Het woord gaat over wie publiceert, niet over de inhoud

同人 (dōjin) betekent mensen die een interesse delen; 誌 (shi) betekent een publicatie. Samen is een doujinshi een magazine gemaakt door een groep om hun eigen redenen. Niets in het woord specificeert strips, genre of inhoud — er zijn doujinshi die romans, essaybundels, kunstboeken, spelgidsen en muziekboekjes zijn. Het bepalende feit is dat geen uitgever het heeft besteld en niemand het hoefde goed te keuren.

De groep zelf wordt een circle genoemd, en een circle kan twintig mensen zijn of één persoon die een naam gebruikt die klinkt als twintig.

Comiket en de directe-verkoop economie

Het werk wordt meestal handmatig verkocht op conventies. Comic Market — Comiket — vindt twee keer per jaar plaats in Tokyo Big Sight en is verreweg de grootste: tienduizenden circles vragen tafels aan en honderdduizenden mensen bezoeken het gedurende enkele dagen. Circles drukken zelf kleine oplages, bemannen hun eigen tafel en houden het geld. Er is geen distributeur, geen retouren en geen voorschot.

Comitia is het andere evenement dat de moeite waard is om te kennen, omdat het alleen origineel werk accepteert. Als je de doujinshi-scene wilt zien als een plek waar nieuw materiaal wordt gemaakt in plaats van geremixt, dan is dat waar je moet kijken.

Origineel versus afgeleid

Het onderscheid dat de cultuur zelf maakt, is tussen 創作 (sōsaku, origineel) en 二次創作 (nijisōsaku, letterlijk secundaire creatie — werk gebaseerd op de personages van iemand anders). Afgeleide doujinshi vormen de grotere en meer zichtbare helft, en ze bestaan in een juridisch grijs gebied: ze zijn technisch inbreukmakend, en rechthebbenden treden overweldigend niet op, omdat de scene functioneert als onbetaalde promotie, een talentenpool en een manier voor fandoms om luidruchtig te blijven tussen volumes door. Sommige uitgevers hebben die tolerantie expliciet in fan-werkrichtlijnen opgenomen. Het blijft tolerantie, geen toestemming, en de grenzen zijn conventies in plaats van wetgeving.

Volwassen doujinshi vormen een aanzienlijk en openlijk erkend deel van de markt, daarom heeft het Engelse woord soms die connotatie. Ze zijn een subgenre binnen de cultuur, geen beschrijving ervan.

Waarom het belangrijk is als je strips maakt

Doujinshi is het duidelijkste werkmodel voor zelfpublicatie dat er is: kleine oplages, een vaste deadline opgelegd door een evenementdatum, direct contact met de mensen die je werk lezen, en geen poortwachter. Carrières zijn daar begonnen — CLAMP begon als een doujinshi circle voordat ze professioneel serialiseerden — en de vaardigheden die het afdwingt, zijn precies die welke commercieel werk ook nodig heeft.

Twee gewoontes zijn het waard om over te nemen, zelfs als je nooit iets drukt. Ten eerste is de deadline extern en onbeweeglijk, wat het probleem van oneindige revisie beëindigt. Ten tweede is de natuurlijke eenheid een afgeronde one-shot van twintig tot veertig pagina’s — klein genoeg om te voltooien, lang genoeg om een echt verhaal te zijn.