Shojo

Wat het eigenlijk benoemt

Shojo is de meisjeshelft van Japans leeftijds- en geslachtsgebonden tijdschriftgrid: Nakayoshi, Ribon, Hana to Yume, Bessatsu Margaret. Net als shonen is het een marktsegment, dus het inhoudelijke bereik is breed — Fruits Basket gaat over familietrauma, Sailor Moon is een magisch-meisjes actieserie, Please Save My Earth is sciencefiction, en shojo horror is een hele plank op zich.

De lay-outtaal die het heeft uitgevonden

Dit is het echt belangrijke aan shojo, en het deel dat is overgedragen naar elk ander soort strip. Vanaf de jaren z70 stopten artiesten geassocieerd met de Jaar 24 Groep — Moto Hagio, Keiko Takemiya, Riyoko Ikeda en hun tijdgenoten — met het behandelen van de pagina als een raster van momenten en begonnen ze het te behandelen als één emotionele ruimte.

De resulterende woordenschat:

• Kaderloze panelen. Een moment zonder kader heeft geen vaste duur, dus het leest als gevoel in plaats van als een gebeurtenis in sequentie.
• Figuren die de goot overlopen. Een personage dat over de hele pagina staat, met kleine ingekaderde panelen erbovenop, vertelt je wiens innerlijkheid de pagina toebehoort voordat er een woord wordt gelezen.
• Verticale paginasplitsingen en lange diagonale paneelranden, die de leesvolgorde een kwestie van nadruk maken in plaats van van rijen.
• Zwevende monoloog — tekst los op de pagina geplaatst zonder bijschriftkader en zonder staart, zodat gedachte en beeld dezelfde laag innemen.
• Screentone als sfeer: bloemen, sterrenregens, verlopen die een achtergrond voorstellen die niet in de scène bestaat.

Als je shojo tekent, is dat de ambachtelijke overdracht. Niet grote ogen — lay-out. Een shojo-pagina is zo opgemaakt dat het oog van een lezer eroverheen kan dwalen en toch in de juiste emotionele volgorde aankomt.

Tegenover zijn buren

• Shonen behoudt een stevig raster, omdat vechtchoreografie in één eenduidige sequentie moet worden gelezen. Shojo ruilt die leesbaarheid in voor gelijktijdigheid.
• Josei is de demografie voor volwassen vrouwen, en de duidelijkste scheidslijn is waar de romantiek stopt. Een shojo-romance lost meestal op bij de bekentenis of de eerste relatie; een josei-romance begint daarna en behandelt wat het kost.
• Seinen is voor volwassen mannen, en hoewel het de paginavrijheid van shojo volledig heeft overgenomen, heeft het niet de conventie overgenomen dat de innerlijke stem van de protagonist de officiële verteller is.