Bảng mẫu nhân vật (character sheet)
Còn viết là: character sheet, model sheet, bảng tham chiếu nhân vật, turnaround nhân vật
Bảng mẫu nhân vật là bản vẽ tham chiếu, cho thấy một nhân vật ở nhiều góc kèm một dải biểu cảm, để nhân vật đó được vẽ giống nhau ở mọi khung. Tiếng Anh gọi là character sheet, model sheet hay reference sheet.
Trên bảng có gì
Một bảng dùng được không phải là một bức vẽ đẹp về nhân vật. Nó là một bộ góc nhìn có kiểm soát, vẽ cùng tỉ lệ trên cùng những đường dóng:
- Vòng xoay (turnaround) — chính diện, ba phần tư, nghiêng, và lưng. Góc ba phần tư mới là góc bạn vẽ nhiều nhất, và cũng là góc người ta hay bỏ qua.
- So chiều cao với phần còn lại của dàn nhân vật, trên cùng một đường chân trời. Chiều cao tương đối là thứ người đọc để ý đầu tiên và hoạ sĩ trôi nhanh nhất.
- Biểu cảm — sáu tới mười cái, và đừng chỉ chọn những cái dễ chịu. Trung tính, giận, hoảng, cười, khóc, và cái tật riêng của nhân vật.
- Chi tiết trang phục vẽ cận: cổ áo cài kiểu gì, vết sẹo nằm bên nào, bao nhiêu cúc. Đây đúng là những chi tiết lặng lẽ đổi khác qua một chương.
- Bảng màu với giá trị màu ghi ra bằng chữ, chứ không phải lần nào cũng hút màu theo trí nhớ.
Nhất quán là chuyện niềm tin của người đọc
Người đọc không chủ động kiểm tra xem tóc nhân vật ở chương sáu có rẽ cùng bên với chương một không. Nhưng họ cảm được là có gì đó sai, và cái giá phải trả là sự chú ý: một khoảnh khắc dành để nhận lại xem ai đang ở trên trang là một khoảnh khắc không dành cho câu chuyện. Với dàn nhân vật trên bốn người, bóng dáng cộng một dấu nhận dạng cứng — miếng che mắt, cái áo khoác, màu tóc — giúp dễ phân biệt hơn nhiều so với vẽ mặt chính xác.
Đó cũng là lý do bảng mẫu quan trọng nhất với truyện dài kỳ và với mọi dự án có hơn một hoạ sĩ. Một studio làm webtoon hàng tuần có những trợ lý chưa từng gặp nhân vật đó; bảng mẫu là toàn bộ đặc tả mà họ dựa vào để làm việc.
Vì sao nó đặc biệt quan trọng khi tạo ảnh bằng AI
Mô hình ảnh không nhớ gì. Mỗi lần tạo đều bắt đầu từ con số không, nên “vẫn là nhân vật đó” qua hai mươi khung không phải thứ mô hình duy trì — đó là thứ bạn phải cung cấp. Bảng mẫu trở thành ảnh tham chiếu đưa vào mọi lần tạo, và chất lượng của bảng đặt trần trực tiếp cho độ nhất quán của đầu ra.
Điều làm một bảng chạy tốt với AI hơi khác điều làm nó chạy tốt với hoạ sĩ người:
- Nền trơn, ánh sáng đều. Một bảng vẽ kịch tính sẽ dạy mô hình cái kịch tính đó.
- Nhiều góc trong một ảnh ăn đứt một bức chân dung đơn. Tham chiếu chỉ có góc chính diện đẻ ra một nhân vật hoá thành người khác ngay khi khung cần góc nghiêng.
- Biểu cảm quan trọng hơn so với dùng truyền thống, vì một tham chiếu chỉ có mặt trung tính sẽ dồn mọi nhịp cảm xúc về cùng một khuôn mặt.
- Viết cả phần mô tả bằng chữ. Một đoạn văn bản ngắn, cố định — khoảng tuổi, tóc, mắt, thể hình, hai chi tiết trang phục không bao giờ được đổi — dán vào mọi prompt sẽ bắt được những trôi lệch mà ảnh tham chiếu bỏ sót.
Chốt bảng mẫu trước khi tạo trang. Sửa nhân vật sau khi đã có bốn mươi khung nghĩa là tạo lại cả bốn mươi khung — tương đương việc vẽ lại một chương, và là lý do bảng mẫu thuộc về cùng chặng chuẩn bị với beat sheet và kịch bản.
Thuật ngữ liên quan
- Kịch bản truyện tranh (script) — Kịch bản truyện tranh là văn bản mà người vẽ dựa vào để vẽ. Nó chia câu chuyện thành các trang và khung được đánh số, mô tả từng khung cho thấy gì, kèm lời thoại, lời dẫn và các hiệu ứng âm thanh nằm trong khung đó.
- Thumbnail (phác trang) — Thumbnail là bản phác nhỏ và thô của một trang truyện, dùng để thử bố cục khung và dòng chảy đọc trước khi vẽ bất cứ thứ gì hoàn thiện. Cùng từ này còn có nghĩa là ảnh bìa nhỏ đại diện cho bộ truyện trong danh sách của nền tảng — hai thứ chẳng liên quan gì nhau.
- Storyboard — Storyboard là chuỗi hình vẽ phác dùng để hoạch định cú máy, dàn cảnh và nhịp trước khi vẽ bất cứ thứ gì hoàn thiện. Từ này đến từ điện ảnh, nơi mỗi khung là một cú máy trên trục thời gian; truyện tranh mượn từ này cho việc hoạch định tương tự, làm theo từng trang.
- Độ dày nét (line weight) — Độ dày nét là bề dày của đường nét, được thay đổi có chủ đích trên khắp bức vẽ. Nét dày tiến về phía người xem và đọc ra là nặng hoặc khuất sáng; nét mảnh lùi lại và đọc ra là nhẹ hoặc được chiếu sáng — đó là cách tranh nét phẳng tạo ra chiều sâu.