Bara

Từ này đến từ đâu, và người Nhật gọi nó là gì

Bara (薔薇) nghĩa là “hoa hồng”. Liên hệ này bắt nguồn từ Barazoku — “Tộc Hoa Hồng” — tạp chí ra mắt năm 1971, ấn phẩm thương mại đầu tiên của Nhật dành cho người đồng tính nam. Độc giả nói tiếng Anh về sau lấy luôn tên tạp chí làm tên cả một dòng truyện.

Ở Nhật, dòng này thường được gọi là gei komi (ゲイコミ, “truyện tranh đồng tính”) hoặc đơn giản là manga đồng tính nam. Không ít hoạ sĩ Nhật thấy chữ “bara” đã cũ, hoặc hơi hời hợt khi do người ngoài dùng — chẳng khác gì gọi cả một nền văn học bằng tên một tờ tạp chí xưa. Nếu bạn viết về lĩnh vực này chứ không phải đang tra cứu nó, gei komi là chữ an toàn hơn.

Khác Boys’ Love ở chỗ nào

Cả hai đều là manga về quan hệ giữa nam với nam. Nhưng chúng ra đời từ hai chỗ khác nhau và phục vụ hai lớp độc giả khác nhau.

• Ai làm. Gei komi chủ yếu do người đồng tính nam sáng tác. Boys’ Love và yaoi chủ yếu do phụ nữ sáng tác, lớn lên từ truyện tranh dành cho nữ và các nhóm doujinshi — cùng lớp độc giả mà tạp chí josei và shojo phục vụ.
• Ai đọc. Gei komi xuất bản cho độc giả nam đồng tính, trước nay đi qua các tạp chí đặt mua dài hạn như Badi và G-men chứ không qua thị trường manga phổ thông.
• Nhân vật được vẽ thế nào. Quy ước BL chuộng dáng bishonen mảnh, trẻ, cùng cặp vai (seme / uke) chi phối toàn bộ câu chuyện. Gei komi chuộng đàn ông trưởng thành có cân nặng, cơ bắp và lông trên người — gần với cách độc giả của nó nhìn chính mình.
• Truyện nói về cái gì. Trong BL, mối quan hệ thường là tiền đề. Trong gei komi, việc nhân vật là người đồng tính nam thường được coi như một sự thật bình thường của đời anh ta, còn câu chuyện diễn ra quanh đó: công việc, tuổi tác, cái thị trấn anh ta sống.

Nghĩa thứ ba, và vì sao nó gây nhầm

Trong giới vẽ và giới viết prompt AI nói tiếng Anh, “bara” đã trôi thành một từ mô tả tạo hình: nhân vật nam to, dày, cơ bắp — bất kể ai vẽ và truyện kể chuyện gì. Cách dùng đó tách hẳn từ này khỏi tác giả và độc giả gốc của nó.

Điều đó có hệ quả thực tế. Gõ “bara style” vào một công cụ sinh ảnh, thứ bạn nhận lại là một kiểu hình thể — vai rộng, thân dày, tay chân to — chứ không có gì về thể loại, giọng kể hay chủ đề. Nếu bạn muốn nét vẽ, hãy mô tả nét vẽ: thể hình đồ sộ, khuôn mặt đàn ông trưởng thành, nét dày chắc. Còn nếu bạn muốn thể loại, đó là quyết định về việc bạn đang kể câu chuyện của ai — không từ khoá phong cách nào quyết định thay bạn được.