Josei

Vì sao phương Tây cứ gọi nó là shojo

Bốn thứ va vào nhau:

1. Kệ sách tiếng Anh phân loại theo giới tính độc giả, không theo độ tuổi. Một hiệu sách chỉ có một ngăn “truyện cho con gái” sẽ nhét câu chuyện ly hôn của một nữ kiến trúc sư ba mươi tuổi vào đó.
2. Tác giả trùng nhau. Nhiều tác giả josei khởi nghiệp ở các tạp chí shojo và mang nguyên nét vẽ sang, nên trang truyện trông quen thuộc kể cả khi nội dung thì không.
3. Cái măng-sét vô hình. Rất ít tạp chí josei — Feel Young, Kiss, Cocohana, You — từng được độc giả tiếng Anh biết tới, nên tín hiệu duy nhất thật sự định nghĩa nhóm độc giả này chưa bao giờ đi ra ngoài.
4. Marketing anime san phẳng mọi thứ. Nodame Cantabile và Kuragehime đều đăng trên Kiss, một tạp chí josei, và cả hai đều được bán ra nước ngoài đơn giản như hài lãng mạn.

Cái nhãn đáng được gọi đúng vì nó dự báo hình dạng câu chuyện, và người đọc mở một bộ josei ra với kỳ vọng shojo thường thất vọng vì nhầm chỗ.

Trên trang truyện thì khác gì thật

Chuyện tình bắt đầu ở chỗ shojo kết thúc. Một mạch shojo điển hình chạy tới lời tỏ tình. Một mạch josei thường mở ra khi mối quan hệ đã có sẵn, rồi hỏi nó tốn gì: một cơ hội thăng tiến, một người cũ còn lảng vảng, một hợp đồng thuê nhà chung, một đứa con.

Tiền hiện lên mặt giấy. Tiền thuê nhà, lương, cái vị trí mà người khác được đề bạt. Áp lực kinh tế là động cơ tiêu chuẩn trong josei theo cách gần như không bao giờ thấy ở shonen, nơi tài nguyên chỉ là thứ trừu tượng.

Khuôn mặt được vẽ gần với quan sát hơn. Mắt nhỏ hơn, tỉ lệ người lớn hơn, tuổi tác đọc ra được. Shojo lý tưởng hoá có chủ đích; josei phần lớn thì không, và dấu hiệu của một bản nhại vụng là nhân vật trưởng thành mang khuôn mặt mười sáu.

Lời kể ngôi thứ nhất hồi tưởng rất phổ biến — một giọng già hơn nhìn lại đúng cảnh đang được vẽ, đặt trong chữ trôi tự do hoặc trong ô dẫn truyện, bình luận chứ không tường thuật.

So với seinen

Seinen là phía nam giới trưởng thành, và nói thật thì hai nhóm này rất gần nhau: cả hai đều cho phép mơ hồ, cả hai đều cho phép thất bại. Khác biệt trên thực tế nằm ở chỗ đặt xung đột. Seinen thường đặt nó vào thiết chế và công việc; josei thường đặt vào quan hệ và mái nhà, rồi coi công việc là thứ đang đè lên những cái đó. Không quy tắc nào là luật — khối truyện josei là chính kịch công sở — nhưng trọng tâm là có thật, và đó là lý do cùng một tiền đề đọc trên Morning khác hẳn đọc trên Feel Young.