Bleed
Còn viết là: tràn lề, tràn mép, full bleed, vùng tràn xén
Bleed là phần tranh vẽ tràn ra ngoài đường xén, để sau khi nhà in cắt cả chồng giấy, hình vẫn chạy hết mép giấy mà không chừa viền trắng. Mức tràn tiêu chuẩn là 3 mm, tức 0,125 inch, ở mọi cạnh ngoài.
Ba đường, không phải một
Mỗi trang in có ba đường biên đồng tâm, và lẫn lộn chúng là lý do phổ biến nhất khiến lần in đầu tiên trả về hàng lỗi.
- Bleed (tràn lề) — đường ngoài cùng, cách đường xén 3 mm (0,125 in). Tranh phải chạm tới đây. Không có gì quan trọng nằm ở đây; nó tồn tại chỉ để bị vứt đi.
- Trim (đường xén) — nơi lưỡi dao đáng lẽ rơi xuống. Mép trang thành phẩm.
- Vùng an toàn — lùi vào trong đường xén 3–5 mm. Chữ, khuôn mặt, bong bóng thoại và số trang đều phải nằm trong đây.
Khoảng cách giữa đường xén và vùng an toàn tồn tại vì cắt giấy không bao giờ chính xác tuyệt đối. Một chồng vài trăm cuốn xê dịch một hai milimét, nên một đường viền vẽ đúng trên đường xén sẽ về dày cộp ở trang này và mất hẳn ở trang kia. Đó cũng là lý do khung trang trí mảnh chạy quanh trang là ý tồi khi in: nó quảng cáo từng sai số cắt một.
Vì sao phải kéo tranh ra
Nếu tranh dừng đúng ở đường xén, chỉ cần dao lệch ra ngoài một chút là còn lại một sợi giấy trắng dọc mép. Kéo tranh ra thêm 3 mm bảo đảm lưỡi dao rơi vào trong hình dù nó rơi ở đâu. Với khổ truyện Mỹ tiêu chuẩn, nghĩa là vẽ trên khung 6,875 × 10,5 in cho một trang 6,625 × 10,25 in.
Bleed như một lựa chọn kể chuyện
Một khung tranh tràn lề thì không còn rãnh ở cạnh đó, nên người đọc thôi cảm nhận có một cái khung. Hình đọc ra như không có bờ, và khoảnh khắc ấy như còn kéo dài quá tờ giấy. Kinh dị và hành động quy mô lớn dùng nó liên tục; một cuộc trò chuyện yên tĩnh thì thường không nên, vì mất khung cũng là mất cảm giác thời gian đang được đong đếm theo từng khung.
Trang splash tràn lề toàn phần là trường hợp dễ thấy, nhưng cho tràn đúng một cạnh — đáy một khung nơi nhân vật rơi ra khỏi hình — thường hiệu quả hơn và chẳng tốn gì về bố cục.
Khi bạn làm cho màn hình trước
Nếu truyện chỉ để đọc trên màn hình, bleed vô nghĩa: không có dao, không có mép giấy. Cuộn dọc thậm chí không có khái niệm đó.
Cái bẫy là về sau đổi ý muốn in. Nhét bleed vào những trang đã hoàn thiện nghĩa là hoặc phóng tranh lên rồi cắt mất bố cục bạn tâm huyết, hoặc vẽ nối nền bằng tay qua từng trang. Nếu in chỉ mới là khả năng, hãy đặt khung vẽ có bleed ngay từ trang đầu và giữ chữ trong vùng an toàn. Lúc vẽ nó chẳng tốn gì, thêm vào sau thì đắt.
Xuất bản in ở CMYK, tối thiểu 300 dpi; riêng phần nét nên để 600 dpi bitmap để phần đi nét còn sắc thay vì xám nhoè.
Thuật ngữ liên quan
- Panel (khung tranh) — Panel là một khung tranh có viền trong truyện tranh, chứa đúng một khoảnh khắc của câu chuyện. Viền khung đánh dấu khoảnh khắc đó dừng ở đâu, kích thước khung quyết định người đọc nán lại bao lâu, và trình tự các khung chính là trình tự thời gian.
- Rãnh khung (gutter) — Rãnh khung là khoảng trống giữa hai khung truyện. Người đọc tự lấp đầy nó, tự hình dung chuyện gì đã xảy ra giữa hai hình, nên độ rộng của rãnh quyết định câu chuyện nhảy qua bao nhiêu thời gian và một nhịp được giữ lâu đến đâu.
- Splash page (trang toàn khung) — Splash page là một khung tranh duy nhất chiếm trọn cả trang truyện. Nó tiêu cả một trang cho một khoảnh khắc, nên được dùng để mở chương, giới thiệu lần đầu, hoặc cho nhịp mạnh nhất của một cảnh — bất cứ thứ gì phải chặn người đọc lại.
- Cuộn dọc (vertical scroll) — Cuộn dọc là định dạng truyện tranh dàn thành một cột cao liền mạch, đọc bằng cách vuốt xuống màn hình điện thoại thay vì lật trang. Đây là định dạng chuẩn của webtoon, nơi khoảng trống giữa các khung là thứ canh nhịp.